جانب خداست و اينكه شكر بر نعمتْ نعمتِ جديدى است از جانب خدا « 1 » كه « 2 » محتاج است به شكرى ديگر . و هم‌چنين حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند كه : وحى فرستاد خداى عزّ وجلّ به موسى كه : اى موسى ! شكر مرا بكن و حقّ شكر را بجاى آور . حضرت موسى فرمودند « 3 » : خداوندا ! حقّ شكر تو را چون بجاى آورم و حال آنكه هيچ شكر « 4 » از حقّ « 5 » تو را بجاى نمىآورم مگر آنكه آن « 6 » شكر نعمتى است كه تو انعام به من كرده‌اى . پس حقّ تعالى فرمودند : اى موسى ! الحال شكر مرا بجاى آورده‌اى كه دانستى كه شكر نيز نعمتى است از من « 7 » . حضرت « 8 » امام زين العابدين عليه السلام هرگاه اين آيه را مىخواندند : « وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوها » « 9 » مىفرمودند : منزّه است خدايى كه نگردانيده در احدى حدّى از براى معرفت نعمت خود مگر به دانستن آنكه از معرفتِ نعمت عاجز است ، چنانچه نگردانيده است در احدى حدّى از براى معرفت ادراك او بيشتر از دانستن آنكه ادراك او را نمىتوان « 10 » كرد . و « 11 » خداى عزّ وجلّ قبول كرده است معرفت عارفانى را كه دانسته‌اند كه قاصرند از معرفتِ شكر و اين معرفت به تقصير را شكر نعمت شمرده‌اند ، چنانچه دانسته است كه عالمان ادراك آن را نمىكنند و دانستن آنكه ادراك آن را نمىكنند ايمان ناميده از آن راه كه خداى عزّ وجلّ دانسته كه بندگان اين مقدار وسعت دارند و بيش از اين قادر نيستند و احدى به نهايت عبادت او نمىتواند رسيد و

--> ( 1 ) . a + ى عزّ وجلّ . ( 2 ) . s m - كه . ( 3 ) . فرمودند / a عرض كرد . ( 4 ) . شكر / a شكرى . ( 5 ) . s a - حقّ . ( 6 ) . a - آن . ( 7 ) . الكافي 2 : 98 ح 27 . مشكاة الأنوار : 71 از امام باقر عليه السلام . ( 8 ) . حضرت / s a و حضرت . ( 9 ) . ابراهيم : 34 . ( 10 ) . نمىتوان / a s نمىتواند . ( 11 ) . a s - و .